خواجه نظام الملك الطوسي
349
سير الملوك ( سياستنامه ) ( فارسى )
شايد اين اسم ناشى از آن است كه در حكومت سامانيان مجموع مواجب لشكر بيست ميليون درهم بوده كه اين مبلغ را هر سه ماه مى - پرداختند . بيشهپرور : جنگلنشين 286 / 18 پذرفتارى : قبول 206 / 3 پذيره شدن : پيشواز رفتن ، استقبال كردن 235 / 19 « پذيرهء او شدند » پرنده : يك نوع قاصد 117 / 2 پروانه : 118 / 3 ( مفاتيح العلوم ص 64 « الفرانق الحامل للخرائط و يقال خادم بالفارسيه پروانه » ) از متن ما مستفاد مىشود كه پروانه يك نوع پيك خاص بود كه فرمانهاى شفاهى را از كاخ سلطنتى بديوان مىرساند . پوستين در پوستين كسى افتادن غيبت كردن 287 / 1 پيرزى : خورده ريز 101 / 4 « پيرزىفروشان » ( بيرزى ؟ ؟ ؟ N ) پيشباز : پيشواز ، پذيره 33 / 15 « پيش او بازآمد » : 155 / 15 « پيش شاه بازرفت » : 268 / 7 « پيش آن دو كس بازشدند » پيكار : جنگ ، نبرد 37 / 13 تا : حتى 16 / 8 « يا » ( NP ) : 98 / 10 « يا » ( NP ) من چنان حدس مىزنم كه در اين موارد كلمهء « تا » بمعنى حتى درست و اصلى باشد ( كيمياى سعادت ص 177 س 8 كه در اين مورد بجاى « يا » نسخهء مجلس « تا » دارد : ص 225 س 11 : ص 238 س 15 ) تابان : تاوان 86 / 18 ( تابان N ) تاريخ : تاريخگذارى ، تعيين تاريخ روز يا ماه يا سال 13 / 4 تباه كردن : بيزار كردن ، دشمن ساختن 145 / 10 : 149 / 2 تبرا : ابراء 104 / 19 تبرا : اجتناب 265 / 10 تخليط : آشوب 137 / 4 تريد : نان ريزه در آبگوشت ، تليد 196 / 2 تسويغ ( وادرار ) : مستمرى 131 / 8 : 192 / 21 : 322 / 10 تعرف : بررسى 44 / 16 ( P ) تغابن : افسوس ، حسرت خوردن 50 / 15 : 75 / 8 : 155 / 2 ( بوستان باب 3 بيت 184 : گلستان باب 8 ص 182 س 11 « حذر كن و آنچه دشمن گويد آن كن * كه بر زانوزنى دست تغابن » توان : بايد ، شايد 59 / 14 « نتوان » : 102 / 11 « بتوانى » : 199 / 20 ، 21 « تواند بود » : 224 / 18 : 240 / 19 « ضايع نشايد كرد » ( N ) كه اينجا نسخههاى ديگر و تاريخ برامكه « نتوان » دارند . ( نزهتنامه زير عنوان سگ « به همه حال اين را موجبى تواند بود » ) توفير : افزونى در عايدات 329 / 6 توفير : صرفهجويى 172 / 12 : 223 / 16 ، 20 : 255 / 12 : 320 / 15 تولد كردن ( فعل لازم ) : تولد شدن 20 / 80 : 31 / 11 : 96 / 4 : 148 / 12 : 242 / 11 : 256 / 5 : 322 / 8 تير : 92 / 18 « چنان كه آفتاب دو تير بالا برآيد » در اين مورد نسخههاى CK « دو نيزه » دارند ( كيمياى سعادت ص 189 س 18 « تا